Fancoil seçiminde kapasiteden sonra bakılan ikinci değer hava debisidir. Kapasite ne kadar havanın ne kadar soğutulacağını söyler; debi ise o havanın mahale hangi hızda verileceğini belirler. İkisi birbirine bağlıdır.
Temel bağıntı
Duyulur soğutma yükü, hava debisi ve sıcaklık farkının çarpımına orantılıdır:
Q = 0,33 × V × ΔT
- Q: duyulur soğutma yükü (W)
- V: hava debisi (m³/h)
- ΔT: mahal havası ile üfleme havası arasındaki fark (K)
0,33 katsayısı havanın yoğunluğu ve özgül ısısından gelir; normal şartlarda sabit kabul edilir.
Örnek
Duyulur yükü 3 kW olan bir ofis düşünün. Mahal 24 °C'de tutulacak, üfleme havası 14 °C olacak, yani ΔT = 10 K.
V = 3000 / (0,33 × 10) ≈ 909 m³/h
Yani bu mahal için yaklaşık 900 m³/h debi veren bir ünite gerekir.
Sıcaklık farkını büyütmek cazip ama sınırlı
Formülden görüldüğü gibi ΔT'yi büyütmek gereken debiyi düşürür: daha küçük ünite, daha az ses, daha az elektrik. Ancak üfleme sıcaklığını düşürmenin iki sınırı var.
Birincisi konfor: 10-12 K'den büyük farklarda üfleme havası mahalde hissedilir bir serinlik akımı yaratır, özellikle menfez altında oturanlar şikâyet eder. İkincisi yoğuşma: serpantin yüzey sıcaklığı düştükçe nem yoğuşması artar, drenaj yükü ve donma riski büyür.
Pratikte konfor uygulamalarında ΔT 8-11 K arasında tutulur.
Katalog debisi hangi devirde?
Kataloglarda genellikle üç devir için ayrı debi ve kapasite verilir. Üstteki tek satıra bakıp seçim yapmak yaygın bir hatadır: o değer en yüksek devirde ölçülmüştür ve ses seviyesi de o devirde verilmiştir.
Doğru yaklaşım, hesapladığınız debiyi ünitenin orta devir değeriyle karşılaştırmaktır. Böylece ünite normal işletmede sessiz çalışır, sıcak günlerde yüksek devre çıkarak yedek kapasite sunar.
Kanal varsa debi basınca bağlıdır
Gizli tavan ve döşeme tiplerinde katalog debisi belirli bir basma basıncında geçerlidir. Kanal direnci o değerin üzerindeyse ünite katalogdaki debiyi veremez; gerçek debi düşer ve kapasite de onunla birlikte düşer.
Bu yüzden debi hesabı tek başına yeterli değildir: kanal direncini de hesaplayıp ünitenin o basınçta hangi debiyi verdiğine bakmak gerekir.
Özet
Duyulur yükü belirleyin, makul bir ΔT seçin (8-11 K), debiyi hesaplayın, kanal direncini ekleyin ve üniteyi orta devirde bu debiyi verecek şekilde seçin.