Fancoil ünitesi ne kadar doğru seçilirse seçilsin, kontrol grubu yanlışsa konfor da tasarruf da elde edilemez. Kontrol grubu üç parçadan oluşur: termostat, vana ve aktüatör.
İki yollu mu, üç yollu mu?
İki yollu vana kapandığında o devreden su geçişini tamamen keser. Sistemdeki toplam debi azalır. Değişken debili sistemlerde doğru seçimdir ve pompa enerjisinden tasarruf sağlar.
Üç yollu vana suyu serpantinden geçirmek yerine by-pass hattına yönlendirir; devredeki toplam debi sabit kalır. Sabit debili sistemlerde ve kazanın minimum debi ihtiyacı olan tesisatlarda gerekir.
Yanlış seçimin sonucu: değişken debili bir sistemde üç yollu vana kullanmak, pompa tasarrufunu tamamen ortadan kaldırır.
On/off mu, oransal mı?
On/off kontrol vanayı tam açar ya da tam kapatır. Basit, ucuz ve çoğu konfor uygulamasında yeterlidir. Mahal sıcaklığı bir bant içinde salınır.
Oransal kontrol vanayı ihtiyaca göre kısmi açıklıkta tutar. Sıcaklık çok daha kararlı kalır, serpantin daha dengeli çalışır. Hastane, otel süit ve hassas mahaller için tercih edilir.
Aktüatör uyumluluğu
Sahada en sık yapılan hata burada: aktüatörün besleme gerilimi ile termostat çıkışı uyuşmuyor. Yaygın seçenekler 230 V AC ve 24 V AC'dir; oransal kontrolde ayrıca 0-10 V sinyal gerekir.
Termostatın röle çıkışlı mı yoksa 0-10 V çıkışlı mı olduğunu, aktüatörün de hangi sinyali beklediğini sipariş öncesinde eşleştirin.
Bir diğer nokta kapanma yönü: normalde kapalı aktüatör enerji kesildiğinde vanayı kapatır, normalde açık olan açar. Donma riski olan tesisatlarda bu seçim önemlidir.
Vana çapı
Vana çapı boru çapına göre değil, gereken debi ve basınç düşümüne göre seçilir. Aşırı büyük seçilen vana kontrol aralığının yalnızca ilk kısmında çalışır ve oransal kontrol anlamsızlaşır; pratikte on/off gibi davranır.
Termostat tipleri
- Mekanik termostat: en ucuz, fan kademesi ve sıcaklık ayarı. Programlama yok.
- Dijital termostat: hassas ayar, haftalık program, otomatik fan kademesi.
- Haberleşmeli termostat: bina otomasyonuna bağlanır, merkezi izleme ve mevsim geçişi mümkün olur. İki borulu sistemlerde merkezi mod değişimi için pratikte gereklidir.
Tesisat dengesi
Kontrol grubu doğru olsa bile tesisat dengelenmemişse yakın devreler fazla, uzak devreler az su alır. Denge vanası ya da otomatik debi sınırlayıcı kullanmak, her ünitenin tasarım debisini almasını sağlar. Bu adım atlandığında bina genelinde konfor şikâyeti kaçınılmazdır.