Ticari mutfak egzozu yalnızca sıcak hava taşımaz. İçinde yağ aerosolü, is ve yoğun koku vardır. Arıtılmadan atmosfere verildiğinde üç sonuç doğurur: çevre şikâyeti, baca ve kanal içinde yağ birikmesi, buna bağlı yangın riski. Yerleşim içindeki işletmelerde arıtma çoğu belediyede zorunludur.
Kademeler ve sıraları
Arıtma tek cihazla değil kademelerle yapılır ve sıra belirleyicidir.
1. Elektrostatik filtre
İlk kademe. Yağ partikülleri elektrik alanında yüklenir ve toplayıcı plakalara yapışır. Yağın büyük kısmı burada tutulur.
Bu kademe atlanır ya da yetersiz seçilirse sonraki kademeler hızla yağlanır ve işlevini kaybeder. Aktif karbon yatağı yağla dolduğunda koku tutamaz; UV lambası yağ filmiyle kaplandığında ışık geçirmez.
2. UV-C ozon
UV-C ışını ve ürettiği ozon, kalan koku moleküllerini parçalar. Yağ tutulduktan sonra devreye girer.
Ozon üretimi bir denge işidir: yetersizse koku kalır, fazlaysa ozon bacadan dışarı çıkar ve kendi başına şikâyet konusu olur. Bekletme süresi (kanal içinde ozonun temas ettiği mesafe) tasarımda hesaplanmalıdır.
3. Aktif karbon filtre
Son kademe. Geriye kalan kokuyu karbon yatağında tutar. Karbonun bir doyma noktası vardır; dolduğunda tutmayı bırakır ve dışarıdan bakıldığında hiçbir belirti vermez. Ömrü kullanım yoğunluğuna bağlıdır ve takvime bağlanmalıdır.
Duman yıkama
Odun ve kömür ateşli ocaklarda duman yükü çok daha yüksektir. Bu durumda duman yıkama cihazı kullanılır: duman su perdesinden geçirilerek partiküller yıkanır. Elektrostatik filtre tek başına bu yükü kaldırmaz.
Debiye göre seçim
Ünite kapasitesi mutfak egzoz debisine göre belirlenir. Debi, davlumbaz tipine ve ocak yüküne göre hesaplanır.
Ünitenin debisi egzoz debisinden küçükse iki sorun birden çıkar: arıtma verimi düşer ve basınç kaybı artar, fan yetmez. Büyük seçmek ise gereksiz maliyettir ama zararsızdır; emin olamadığınızda büyük tarafta kalın.
Bakım gerçeği
Ekoloji ünitesi kurup unutulacak bir cihaz değildir. Elektrostatik hücreler düzenli olarak sökülüp yıkanmalı, karbon yatağı ömrünü doldurduğunda değiştirilmelidir.
Bakımsız bir ünite, hiç ünite olmamasından farksız çalışır; üstelik yanlış bir güven duygusu verir ve şikâyet geldiğinde "biz zaten ünite koyduk" cevabı işe yaramaz.
Seçim aşamasında hücrelerin sökülebilirliği ve bakım erişimi, verim değeri kadar önemlidir. Ulaşılamayan bir üniteye bakım yapılmaz.